Een onderwerp waarover men liever niet (al te graag) spreekt. Tenzij het je beroep is. Thierry Smet (51) uit Eeklo zit er al van kinds af middenin. Of nog langer, want hij werd er in geboren. En hij spreekt er met veel gedrevenheid over. Vooral hoe hij zijn vak in sneltreinvaart ziet veranderen. En hoe hij daarop als een soort visionair tijdig moet inspelen. Bijvoorbeeld: hoe uitvaartceremonies in aula’s stilaan de begrafenissen in een kerk vervangen. “Goed voor 75 % al”, schat hij voorzichtig. Toch schafte hij zich onlangs nog een splinternieuwe Chrysler rouwwagen aan. “Een hybride, ecologisch, ceremonieel stijlvol, geruisloos– en elektrisch aangedreven,  we moeten mee”, legt hij uit. We hadden een lang gesprek in aanloop naar 2 november. En we konden het niet laten om ook eens te polsen hoe hij zijn eigen begrafenis wil zien…

Privé aula
Thierry biedt met ‘Smet Uitvaart’ het Meetjesland als tweede generatie al een halve eeuw troost en hulp met uitvaarten en crematies. In deze moeilijke en uiterst delicate materie doorliep dit huis een - niet evident – “smet-teloos” parcours. Smet Uitvaart is inmiddels met drie vestigingen uitgegroeid tot een totaalcomplex met ontvangst- en  spreekkamers, funeraria in elke vestiging met rouwkamers, een meditorium of aula met familiesalon voor diverse afscheidsplechtigheden (voorzien van audio en visuele apparatuur), een familiezaal voor koffie- en rouwmaaltijden en specifieke uitvaart-toebehoren.

Hij was in 2007 de eerste in de streek die een privé aula opende. Hij had de trend zien aankomen. Nu heeft zowat iedere begrafenisondernemer een private rouwzaal, waar naast burgerlijke plechtigheden ook christelijke uitvaarten mogelijk zijn.
Thierry Smet: “Ik zag het kerkbezoek systematisch slinken. Ook voor begrafenissen. Er is een tijd geweest dat ik gemiddeld 750 à 900 rouwprentjes liet drukken. Voor een bekend persoon of VIP liep dat heel uitzonderlijk eens naar de 1.500. Vandaag heb ik er met een 150 à 300 genoeg. Persoonlijk ben ik zelf nog steeds onder de indruk van de gewijde stilte van een kerkgebouw. Het ademt eer en respect voor de (af)gestorvene uit. Toch lijkt de weg naar aula’s, waar alle geloofsovertuigingen terecht kunnen, al een tijdje definitief ingeslagen.
De lange stoetsgewijze wandelingen achter de lijkwagen op weg naar de begraafplaats zijn al langer vervangen door eigen volgwagens. Crematoria hebben de toevloed aan begraafplaatsen op kerkhoven voor een stuk overbodig gemaakt. Meer en meer wordt de as-urne mee naar huis genomen.”

Chocotoff
Ondertussen opende onze alerte zaakvoerder vorig jaar een ‘Uitvaarthuis’ in zijn gloednieuw filiaal te Kaprijke. Een trend die hij zag overwaaien uit Amerika. In het uitvaarthuis rust de overledene in de rouwkamer, ingericht als een ongedwongen huiselijke sfeer voor de familie. Intimiteit en beleving staan hierbij centraal, als lag de overledene in eigen woning opgebaard. Zowel de begroeting voor familieleden en vrienden als de plechtigheid zelf gebeuren hier op dezelfde plaats. Het huis is volledig afgeschermd van een storende buitenwereld.
Thierry Smet: “Ik blijf op zoek naar dat ietsje méér dat de begeleiding van rouwende families naar een hoger niveau tilt. Ik ga daar soms heel ver in om originele ideeën of wensen van de naastbestaanden uit te voeren. Geen kruisje, geen bloemetje, liever iets anders ? Ok ! Maar wat dan wél? Voor een opa die bij leven verslaafd was aan Chocotoff’s werd naar een idee van zijn kleinzonen bij zijn opbaring een mandje vol Chocotoff’s gezet. Iedere condolerende bezoeker nam er eentje mee naar huis. Moet kunnen toch?

Geleerd van ouders
Smet Uitvaart startte in Eeklo, maar ondertussen zijn er ook filialen in Kaprijke (overname van begrafenissen Calsyn) en in Ertvelde (overname van  rouwcentrum Meyvaert) bijgekomen. Thierry nam 25 jaar geleden de zaak over van zijn vader Robert.
Thierry Smet: “We zijn gestart in de tijd (1967) dat ons ma elke dag nog  thuis bleef om de telefoon op te nemen. Want eigenlijk was mijn vader toen nog taxichauffeur met ook een lijkwagen. Snel werd hem duidelijk dat mensen-in-rouw nood hadden aan troost en iemand die voor de zakelijke en administratieve beslommeringen van het rouwproces wilde zorgen. Een ambitieuze, gedurfde en niet evidente start in die tijd. Van de organisatie van de mis, het opstellen, drukken en ronddragen van rouwbrieven en rouwprentjes, regelen van rouwvervoer, soms vanuit het buitenland, de officiële papieren op het gemeentehuis, het verzorgen van de overledene, keuze van kist, enz. Ik ben trots dat ik dit alles van hem heb kunnen leren. Met aandacht voor stijl, etiquette en ingetogenheid.  Mijn vader was nochtans geen gemakkelijke. Kordaat, stipt, ordelijk en consequent. Eigenschappen die hij ook van zijn omgeving, familie en personeel eiste. Ik die nooit iets anders dan lijkkisten, lijkwagens en ceremonietaferelen heb gekend, nam die attitude over.”
Vader Robert Smet overleed in 1997 op amper 61-jarige leeftijd.

Voorrecht
Ondertussen is Smet Uitvaart over zowat heel het Meetjesland en ver erbuiten bedrijvig.
Per jaar worden zowat 250 tot 300 uitvaarten verzorgd.
Thierry Smet: “Mijn job is inmiddels eerder tot een dagelijkse passie uitgegroeid. Zowat mijn hele leven en iedere minuut staat dag en nacht in dienst van de zaak. Het kan misschien raar klinken, maar ik vind het een voorrecht dat wij de mensen mogen helpen in wat vaak de moeilijkste week uit hun leven is. Wij stappen op uitnodiging letterlijk als vreemde binnen midden het verdriet van een familie en krijgen onmiddellijk het vertrouwen om een week lang te bouwen aan een mooi afscheid van iemand die ze zeer graag zagen. Dat heeft mij de voorbije dertig jaar al heel veel menselijke warmte en voldoening bijgebracht.”

Tranen
Moet iemand die schier dagelijks en professioneel met het verdriet van rouwenden geconfronteerd wordt, niet regelmatig – denken we dan – ook eigen tranen bedwingen?
Thierry (spontaan): “Dat kan je nooit uitsluiten, al wen je daar wel aan. Een krop in de keel, de moed die vol schiet, een traan wegpinken, ja, inderdaad, soms, vooral als een herkenbaar of droevig verhaal uit eigen beleving wordt verteld. En dat kan zelfs midden de dienst plotseling opkomen. Ik moet dat dan wel verdringen, niemand ziet dat aan mij, het zou ook niet professioneel overkomen, maar ik vind dat gewoon menselijk.”
Taptoe: Al over uw eigen begrafenis nagedacht?
Thierry (verschiet): “De eerste keer dat mij die vraag wordt gesteld ! Ik heb daar inderdaad een eigen idee over. Heel simpel: met crematie. En de as uitgestrooid op zee…”
Taptoe: Een zeeman in de familie, Thierry ?
Thierry (lacht): “Neen, maar ik heb dergelijke verstrooiingen op zee al enkele keren meegemaakt. Ik ben steeds opnieuw onder de indruk en blijvend emotioneel over die weidse ruisende oppervlakte die me ook aan de weidsheid van een kerk doet denken. Over al wat ervoor en erna komt mogen mijn achterblijvers zelf beslissen… Hopelijk in eigen aula (lacht opnieuw).”