De gemeente Aalter was in de Romeinse tijd een belangrijke nederzetting. Dat is opnieuw bewezen met de uitzonderlijke opgraving van een baanpost, een soort wegrestaurant, misschien zelfs politiepost. Op de plek waar nu een nieuwe verkaveling verrijst, woonde rond het jaar 200 na Christus in de  Oostmolenstraat een Gallo-Romeinse familie naast een Romeinse heirweg. In het laatste kwart van de 2de eeuw na Christus verscheen hierlangs een baanpost, een soort herberg of afspanning. De familie kweekte schapen en teelde groenten. Reizigers konden er op krachten komen en hun paarden of ossen te drinken geven en aflossen en waarschijnlijk ook kleine reparaties laten uitvoeren. Een smid kon hun karren repareren en dieren met hoefijzers beslaan. Vermoedelijk verdienden de bewoners daar een aardige duit mee, want archeoloog Johan Hoorne (met een bureel in Adegem) en zijn team vonden onder meer luxueus aardewerk dat van de andere kant van het Romeinse Rijk kwam.Hoorne: “Zo’n baanpost is erg zeldzaam. Behalve in Velzeke bij Zottegem en Kerkhove (Avelgem) zijn er in het huidige Vlaanderen geen bekend. Op zijn minst hebben we een voorloper van een hedendaags tankstation of wegrestaurant blootgelegd. Misschien was de site ook een soort politiepost, maar dat is louter hypothetisch.”Luxueus aardewerk De archeologen voerden een onderzoek op een terrein van 1,1 hectare. De oudste sporen die ze vonden waren van wegen waarop de Romeinen een nieuwe, bredere weg aanlegden. Vermoedelijk was het een verbindingsweg tussen de Scheldehavens en het kustfort van Aardenburg (Sluis). De Romeinen hadden toendertijd en indrukwekkend wegennetwerk. Alle hoeken van het imperium waren met elkaar verbonden.“De weg was ongeplaveid want in het toenmalig zandig Vlaanderen waren er geen stenen aanwezig”, vertelt Hoorne. “De breedte van de weg en de goed onderhouden afwateringsgrachten suggereren dat de Romeinse weg een meer dan regionaal belang had.”Uit natuurwetenschappelijk onderzoek van resten in de bodem leidden de archeologen af wat de bewoners op de site verbouwden en aten. Ze vonden ondermeer veel aardewerk, mantelspelden, een gestileerd everzwijnhoofd en resten van ijzerbewerking. Hoorne: “Een drenkpoel en twee waterputten die tegelijk in gebruik waren wijzen erop dat de bewoners veel water nodig hadden, meer dan voor eigen gebruik, om hun eigen dieren en die van bezoekers te drinken te geven. Een groot deel van hun aardewerk was luxueuze import. Amforen uit Zuid-Frankrijk en Spanje, kruiken en keukenmateriaal uit Noord-Frankrijk en handgemaakte keramiek. De aanwezigheid van metaalslakken als restproduct van ijzerbewerking doet vermoeden dat hier een smid werkte.”Romeinse drukte Als ze alle gegevens samenleggen concluderen de archeologen dat de site een hoge status had. Eerder onderzoek wees al uit dat de bodem in Aalter tjokvol archeologisch materiaal zit. Eerder vonden archeologen er uit dezelfde periode een castellum (Romeins legerkamp) en een Romeinse villa met een houten hoofdgebouw. Later kwam er een stenen gebouw bij. Het castellum en de villa kwamen uit op dezelfde weg als de Oostmolenstraat. In Aalter was duidelijk veel activiteit in de Romeinse periode.Samen met kunstenaar Yannick De Smet maakte Johan Hoorne een sfeervolle reconstructie van de baanpost, de Romeinse zandweg en het omringende landschap. De tekening werd gebaseerd op het opgegraven grondplan en alle landschappelijke en economische informatie die het natuurwetenschappelijk onderzoek op de vulling van de gevonden waterputten opleverde, werd erin verwerkt.Eos magazineHet artikel, waaruit we foto’s en informatie overnamen, is deze maand uitgebreid verschenen in het maandblad EOS, een maandblad over wetenschap. De auteur van dienst noemt Frederic Eelbode, wiens roots in Aalter liggen. Het novembernummer (5,95€) is te koop in dagbladwinkels. Het omvat 6 bladzijden over de opgravingen, verlucht met talrijke foto’s in kleur.Meer info bij archeoloog Johan Hoorne: kantoor De Logi & Hoorne, Canadezenlaan 1A, Adegem. Gsm: 0498/36 70 95.info@erfgo3d.be; www.dl-h.bePiet De Baets(Met dank aan ©Copyrights: Yannick De Smet, De Logi & Hoorne, Dieter Jehs en EOS-magazine) FOTO: Gallo-Romeinse baanpost, zomerbeeld, vogelperspectiefBeeld van de nederzetting vanuit de lucht. Er werd aandacht besteed aan alle ruimtelijke aspecten van de occupatie (zoals de correcte inplanting van de gebouwen, grachten en waterputten), maar ook aan de activiteiten in en rond de nederzetting en de aanwezige fauna en flora. Zo waren in de afspanning moestuinen aanwezig, maar ook mesthopen en stond met zekerheid een eik vlakbij een van de waterputten.