Afgelopen donderdag was de laatste zitdag van de op pensioen vertrekkende vrederechter Antoon De Groote, die twintig jaar lang steevast op donderdagmorgen in het Eeklose vredegerecht zijn objectiviteit, wijsheid en inzicht trachtte te gebruiken om tussen twistende partijen recht te laten zegevieren. Zijn ambtsgebied strekte zich uit over Maldegem, Eeklo, Sint-Laureins, Kaprijke en Waarschoot en 9 jaar lang kwam daar nog een tijdje de taak van politierechter bij. Een vrederechter is een - wat men noemt - 'alleenzetelend' rechter met bevoegdheid voor zaken tot maximum 1860 euro, behalve voor specifieke bevoegdheden zoals huur en pachtzaken. Voor alle andere of hogere bedragen moet men naar de rechtbanken van Gent.

Zijn kanton Eeklo behelst dus een vrij uitgestrekt gebied en het was daarom om meer dan één reden geen gemakkelijke taak, als we de vrederechter mogen geloven. In zijn afscheidsspeech stelde hij dat iedere rechter in hoofdzaak moet zoeken naar de waarheid maar "intussen beseft dat hij voortdurend wordt voorgelogen of bestookt wordt met nep-argumenten. Maar ge moet dat wel met een korreltje zout nemen", vertrouwde hij ons achteraf met een knipoog toe. "Liegen is toegelaten door de wet ,hé ?"

TIJD VOOR HOBBY'S
Antoon De Groote, nu 64, zag zijn leven telkens in delen van 20 jaar opgesplitst. Twintig jaar gestudeerd (rechten RUG), twintig jaar advocaat (waartussen enkele jaren schepen in Assenede) en twintig jaar vrederechter. En nu hoopt hij nog minimum tweemaal twintig jaar aan zijn reeds rijkgevuld leven te kunnen toevoegen. Tijd vooral voor zijn twee hobby's: koken en muziek. In zijn vrije uren speelt hij graag als jazzpianist met diverse New Orleans Jazzbands waaronder zijn eigen Phoenix-jazzband.Liefst speelt hij samen met zoon Bruno, professioneel jazzgitarist, die o.m. aan de slag is als vaste begeleider van Raymond van het Groenewoud en occasioneel ook optreedt met Axelle Red. Ook tijd voor echtgenote Brunhilde en de kleinkinderen en lezen en reizen komen nu aan bod.
"Als vrederechter ben ik nog negen jaar lang les aan de muziekacademie van Eeklo beginnen volgen", vertrouwt hij ons terloops toe. "Te beginnen vanaf de eerder saaie basis van notenleer".

TE LAAT GEBOREN
In de gelegenheidstoespraak van stafhouder-advocaat Dominique Matthys werd er ludiek verwezen naar de onder advocaten genoegzaam bekende moeilijke stiptheid van de afscheidnemende vrederechter. Hij begon steevast zijn zittingen een goed kwartier te laat en ook op afspraken buiten zijn vredegerecht had hij moeite met op tijd komen. Wat het feestvarken grootmoedig de opmerking ontlokte dat hij destijds wellicht al 15 minuten te laat geboren is en gans zijn leven moeite had om dat kwartier weer in te halen...
Taptoe: mensen zien de vrederechter alleen op donderdagmorgen zetelen. Wat doet hij dan op de andere dagen?
Antoon De Groote: "Drie vierden van mijn tijd heb ik besteed aan het maken van vonnissen. Ik deed dat ook veelal thuis nu we over databanken via internet en opgeslagen gegevens op onze laptop kunnen beschikken. Maar een vrederechter moet ook veel (delicate) zaken binnenskamers op zijn kantoor behandelen, zoals bvb. bij echtelijke moeilijkheden. Verder zijn er de bewindvoeringen, het bijwonen van gerechtelijke openbare verkopingen en de plaatsopnemingen, dit zijn plaatsbezoeken buitenhuis in aanwezigheid van partijen. Alles samen een meer dan fulltime job, maar uitermate boeiend, er zijn gelukkig nooit 2 gelijke zaken.
ZWIJGEN EN LUISTEREN
Taptoe: een vrederechter moet zoeken naar de waarheid. Heeft hij daarvoor truukjes?
Antoon De Groote: "Niet echt. Maar mijn ervaring als advocaat aan de balie in een vorig leven helpt natuurlijk. Ik liet de mensen vooral uitvertellen. En goed luisteren levert soms aanwijzingen op.
Ik had graag dat mensen zélf naar mijn zitting kwamen, soms zónder advocaat, hun afkomst speelde geen rol. Maar vooral bij hoogoplopende ruzies tussen partijen liet ik vooral begaan. Zo kon ik hen soms nadien betrappen op leugens of tegenspraken.

Taptoe: heb je misschien een tip voor mensen die zelf naar de rechtbank willen komen?
Antoon De Groote: "Breng om te beginnen vooral uw paspoort mee. En stel vragen als je iets niet verstaat. Mensen die niet komen opdagen als ze opgeroepen zijn, verliezen hun zaak soms al bij voorbaat daardoor. Ze worden veroordeeld 'bij verstek' en kunnen zich niet meer verdedigen. Al zal de vrederechter steeds hun vordering onderzoeken op tegenspraak. Soms had ik medelijden met mensen die in de zaal urenlang moesten wachten omdat het de regel is dat advocaten vóór gaan. Een tip zou kunnen zijn dat ze de advocaat van de tegenpartij op voorhand bellen om te informeren rond welk uur de zaak zal behandeld worden. Ook op onze griffie (secretariaat) kunnen ze daarover soms een dag van tevoren informatie inwinnen. En nog iets dat mensen soms veronachtzamen: verzamel zoveel mogelijk bewijzen en breng ze mee. Hoeveel keren moeten we niet horen van 'ik heb het hem wel 10 keer gezegd, mijnheer de juge'. Dat is niet te bewijzen. Maar één geschreven stuk (brief of mail) zou hen misschien hun zaak hebben kunnen laten winnen."

NOOIT OP CAFÉ
Taptoe: hoe moeilijk is het voor een rechter om neutraal te blijven midden in het maatschappelijk leven waarin hij toch dagelijks leeft?
Antoon De Groote: "Ik heb mij telkens beperkt in sociale contacten buiten mijn beroeps- en sociaal leven. Dit wil zeggen: zo weinig mogelijk of geen recepties, feesten of etentjes bij mensen thuis. Een rechter mag zich daardoor niet laten compromitteren. Ik ging ook heel zelden eens op café. Er is daar wel altijd iemand die ervan profiteert om u iets te vragen, een inlichting, een gunst of een bepaalde visie op zijn zaak uitgebreid denkt te moeten toelichten...(lacht)."
Taptoe: dank u voor dit interview, mijnheer de vrederechter. Nu snappen we waarom je dit nooit eerder toestond...
Piet DE BAETS

Aandachtig toehoorder in de raadzaal bij de afscheidsplechtigheid van vrederechter De Groote was meester Johan (Jo) Van de Velde, de opvolger die op donderdag 3 september a.s. zijn eerste zitdag als kersvers vrederechter zal beginnen.
Johan Van de Velde heeft een carrière van advocaat aan de balie van Dendermonde van net geen 25 jaar achter de rug.
" Ik ben enthousiast en ambitieus ", vertrouwt hij ons toe. "Ik weet dat hier veel werk op mij ligt te wachten, maar dat wou ik net altijd: een carrière in een volks landelijk kantoor zoals dat van Eeklo. Ik hoop dat ik hier nog zeer lang kan blijven." ( PDB)