Taptoe neemt geen genoegen met de controles op fondsenwerving van ‘Kom op tegen Kanker’ en ‘Kinderkankerfonds’...

Zesdaagsen op rollen. Breughelmaaltijden. Kalenderverkopen. 1.000 km fietstochten. Rommelmarkten. Kaartavonden. Halve marathons. Het internet staat vol met acties voor “Kom op tegen Kanker”.
Ongelooflijk hoe vindingrijk en succesvol de acties voor Kom op tegen Kanker (KOTK), zowel plaatselijk of landelijk zijn. Vlamingen en Meetjeslanders blijven geven met gulle hand.
Taptoe krijgt schier wekelijks aanvragen voor publicatie van een actie hier of daar, met nadien een foto van een uitvergrote bankcheque... (bestaan die nog?) met een groot getal in euro’s en fiere initiatiefnemers.
De sommen zijn soms verbluffend hoog. Het totaal van àlle acties samen (jaarlijks samengeteld) astronomisch. Vorig jaar kreeg het overkoepelende ‘Kom op tegen Kanker’ 37,8 miljoen euro binnen, waarvan 8,3 miljoen euro (of bijna 22%) uit acties. De rest komt uit erfenissen (14,1 miljoen), giften (10,7 miljoen) en andere inkomsten (4,7 miljoen)

Pannenkoeken
Een vraag die we ons telkens opnieuw stellen bij het zien van dergelijke cijfers: zit onze gift voor een actie in onze gemeente daar wel bij? Langs welke weg komt dat geld daar terecht? Wie heeft daar finaal controle op? Hoe weet ik met zekerheid dat het geld dat ik uit mijn zak haal voor de aanbellende vrijwilliger met een pakket pannenkoeken ook écht bij “Kom op tegen Kanker” of het “Kinderkankerfonds” terecht komt? Is die vrijwilliger - die ik overigens niet ken - wel écht een goedbedoelende ophaler?
Veel onbeantwoorde vragen. En wellicht zijn er nóg mensen die zich met ons deze vraag al eens gesteld hebben?

Bedrog ?
Onze argwaan blijkt overigens niet onterecht.
“Bedrog gebeurt alsmaar meer, maar we staan vaak machteloos. Ik doe dus een oproep: stop met onze naam te misbruiken”, zuchtte dik twee jaar geleden professor Yves Benoit van het Kinderkankerfonds nog. “We kunnen misbruik nooit 100% uitsluiten”.
Is daar dan geen enkel middel tegen? Wij leggen straks een eenvoudige remedie voor.

Weerman als borg
“Kom op tegen Kanker” is officieel en overkoepelend een écht bestaande vzw, een stichting van openbaar nut, met een voorzitter (Jean-Jacques Cassiman), een  algemeen directeur (Marc Michils) en weerman Frank Deboosere als boegbeeld en campagneleider.
De organisatie bestaat 30 jaar en stelt 75 voltijdse equivalenten te werk. Van elke tien ingezamelde euro’s gaat er iets minder dan 2 euro naar personeelskosten en fondsenwerving. De rest, iets meer dan 30 miljoen euro, gaat effectief naar de strijd tegen kanker. Het is de bedoeling dat de opbrengsten van alle (ook plaatselijke) acties voor KOTK naar dit overkoepelend orgaan worden doorgestort.

Controle
“De vraag naar de controle op dat geld is terecht”, vertelt Caroline Verschaeren van “Kom op tegen Kanker” aan Taptoe.
Caroline Verschaeren: “Er zijn in het verleden wat mistoestanden geweest en dus zorgen we met controles dat al het ingezamelde geld goed terecht komt. Niet om het even wie kan zomaar beweren geld in te zamelen voor ons. Mensen moeten zich bij ons registreren en het is pas na een controle dat ze een erkenning krijgen om ten voordele van KOTK een actie op te zetten. Bij de voorbereiding van hun actie en bij de actie zelf worden ze geregeld begeleid door een provinciale coördinator die de zaak ook in de gaten houdt. Die persoon is er bijvoorbeeld ook bij, wanneer een cheque wordt overhandigd. Wie een erkende actie op poten zet, krijgt een attest van KOTK, dat ze desgevraagd kunnen voorleggen. Maar fraude helemaal uitsluiten kan ook KOTK niet. Altijd kan iemand zich uitgeven voor een actievoerder en met spullen leuren. Naar het attest vragen is dan de boodschap.”

Maldegem
De voormalige Maldegemse burgemeester Marleen Vandenbussche nam na 24 jaar recent ontslag als voorzitter van het plaatselijke KOTK-comité.
“Bij ons was er een dubbele controle”, blikt Vandenbussche terug. “Binnen onze raad van bestuur werden na elke actie de inkomsten en uitgaven bekeken en de balans gemaakt. En we merkten ook dat “Kom op tegen Kanker” onze acties op de voet volgde. We waren daar effectief ingelogd. Ze weten perfect waar er in Vlaanderen acties zijn. Geregeld kwam er een telefoontje met de vraag hoe een en ander liep”.

Maradona
Yves Benoit, die als kinderoncoloog jarenlang de kinderkankerafdeling van UZ Gent leidde en in 1988 mee aan de wieg stond van het populaire Kinderkankerfonds, duikt de jongste tijd minder vaak op op foto’s van cheque-overhandigingen. “Hij wordt een jaartje ouder (70, nvdr), maar hij is hier nog elke dag, hoor”, verzekert het secretariaat van het Gentse Kinderkankerfonds.
Prof Benoit (in ‘Het Nieuwsblad’): “Wij organiseren zelf geen acties. Mensen, scholen of bedrijven komen naar ons en dan wordt er een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Geregeld krijgen we te maken met mensen die ten onrechte voor ons geld inzamelen. We dienen dan telkens klacht in. En ik geef een tip aan wie met zulke mensen geconfronteerd wordt en twijfelt aan de echtheid: de echte, officiële acties staan altijd op onze website vermeld. Al de rest is vals.”
Aanleiding voor zijn waarschuwing was het plan 30 jaar na het WK Voetbal in Mexico (1986), - waar België in de halve finale sneuvelde tegen Argentinië - , om Diego Maradona naar ons land te halen voor een grote show, samen met Jean-Marie Pfaff. De winst zou naar het Kinderkankerfonds gaan. Alleen, in UGent wisten ze van niks. De show is er nooit gekomen, de beloofde centen evenmin.

Onze suggestie
Het uitgangspunt van dit artikel was wel degelijk om te onderzoeken of er controle bestaat op het geld dat ingezameld wordt voor dit “goede doel” ?
De controle blijkt allerminst sluitend ! Weliswaar doet de overkoepelende organisatie met Frank Deboosere alle moeite om fraude uit te sluiten, maar plaatselijk is dat moeilijk te controleren. Eigenlijk blijkt dat KOTK in Brussel zich grotendeels beperkt tot het geven van een registratieattest en een actienummer aan aangemelde actievoerders/verenigingen en het vermelden van de actie op hun website. Maar het eigenlijke registratienummer zélf zetten ze daar niet bij. Wat de verificatie bemoeilijkt.
Hun goedbedoelde officiële registratie van acties ten lande sluit fraude door nep-acties echter allerminst uit. Want onze pannenkoekenverkoper die zich ter goeder trouw inzet heeft zijn officieel nummer van KOTK niet op zak… Misschien nog nooit van gehoord.
De oplossing lijkt ons te liggen in het telkens spontaan meedelen of tonen van het officieel registratienummer van “Kom op tegen Kanker”. Datzelfde nummer vinden we dan terug op de website van KOTK.
Voor opnemers van elektriciteits-, water- of gastellers is hun uniform of firmawagen vaak niet voldoende. Zij zijn het gewoon om hun “legitimatiebewijs” spontaan aan de bewoner te tonen. Ook aan Taptoe kunnen initiatiefnemers van KOTK dus bij hun persaankondiging hun registratienummer in de marge meedelen. Dat sluit alle discussies en achterdocht uit. Eenmalige acties van bedrieglijke personen worden zo uitgesloten. Misschien wordt onze gift aan officiële aanbellers daardoor wel wat genereuzer? Ineens twéé pakken pannenkoeken dan maar?

Piet De  Baets