Het leek wel een zonnige scène uit de betere Franse film op de speelplaats van de middenschool die vrijdagmorgen. De leerlingen van de 1ste graad, voor de gelegenheid gekleed in zwart en wit, zongen uit volle borst 'Adieu Madame la directrice', een aangepaste versie van het chanson van Hugues Aufray. Als romaniste kon Francine Van Hamme zich geen mooier afscheid wensen.

In september 1974 startte de carrière van Francine Van Hamme op de TSO-BSO-afdeling van Sint-Anna. Ze was er leerkracht Frans. 'Ik heb als leerkracht gewerkt tot in 1991. Dan werd ik directrice van de BSO-afdeling van Sint-Anna; die afdeling noemt nu De dreef.'
In het jaar 1994 volgde Francine Van Hamme zuster Yolande De Beer op en werd zo directrice van de TSO-afdeling van ten Doorn. 'Ik ben afkomstig uit Ertvelde en ik heb hier van mijn 12 tot 18 jaar op internaat gezeten. Dan ben ik 4 jaar gaan studeren in Gent en op mijn 22ste ben ik teruggekomen om hier les te geven.'
In 2002 bereikte de carrière van Francine Van Hamme een hoogtepunt; ze werd algemeen directeur van het College O.-L.-V.-ten - Doorn. Een functie die ze 7 jaar zou gaan bekleden. Geert Schelstraete, tot 7 juni nog adjunct-kabinetschef bij minister Frank Vandenbroucke, zal Francine Van Hamme opvolgen. Hij was ook nog secretaris-generaal bij het VVKSO (= Vlaams Verbond van het Katholiek Onderwijs). Francine Van Hamme: 'Ik zal twee opvolgers hebben. Kathleen Oushoorn wordt pedagogisch coördinerend directeur van het secundair onderwijs binnen het College O.-L.-V.-ten-Doorn. Geert Schelstraete zal er kleuter-en basisonderwijs bijnemen. Dat was er bij mij niet bij. Het is eigenlijk een herschikking van de functie.'

VOELING MET JONGEREN
Tijdens haar carrière vond Francine Van Hamme het heel aangenaam om verschillende functies te mogen uitoefenen. 'Ik ben daar heel dankbaar voor. Ik ben blij dat ik eerst leerkracht ben geweest en zo mijn voeling met jongeren en lesgeven heb kunnen behouden. Ik ben ook heel blij dat ik op verschillende afdelingen directrice ben geweest en het verschil heb mogen meemaken tussen de verschillende afdelingen. Elke afdeling heeft zijn eigenheid. Als directrice ben je bezig op beleidsniveau en dan is het altijd leuk dat je kunt terugvallen op praktijkervaring. Je kan de 2 dan combineren.' Volgens Francine Van Hamme zijn er twee grote trends op het College O.-L.-V.-ten- Doorn. 'Zoals in elke school is de jeugd serieus geëvolueerd. Ze zijn assertiever geworden en denken pragmatischer. Ze weten wat ze willen. Wat wel opvalt is dat de jongeren van vandaag hun problemen meenemen naar school. Dan heb ik het over de doelloosheid van sommige jongeren, die niet meer weten waar naar toe. Dat heeft met veel omstandigheden te maken; ook met de thuissituatie. Meer problematieken komen mee naar de school. De maatschappij evolueert en er zijn meer problematische situaties dan pakweg 15 jaar geleden. Eeklo trekt sociaal kwetsbare groepen aan. De stad heeft een netwerk opgebouwd voor die mensen. De uitbouw van zo een systeem zorgt wel voor een aanzuigeffect. Dat zorgt ervoor dat wij heel veel aandacht moeten besteden aan bepaalde categorieën.' Volgens Francine Van Hamme is de grote uitdaging voor de toekomst om een goed evenwicht te zoeken tussen kwaliteitsonderwijs en zorg voor de kansarme leerlingen. 'Dit geldt voor alle scholen, maar zeker voor deze school. We moeten aandacht hebben voor de kansrijke leerlingen en de sterken sterker maken, maar we moeten ook zorgen voor degenen die het moeilijk hebben.'

TIME-OUT
'Ik zei hem dat hij een oplossing moest zoeken voor die categorie jongeren die overal uit de boot valt en dat er daar middelen en ondersteuning voor nodig zijn, want anders komen er problemen in de maatschappij. De draagkracht van leerkrachten en opvoeders is immers beperkt.' Francine Van Hamme is ook voorstander van het time-out-systeem. Via dit systeem worden jongeren met problemen uit het onderwijs gepikt om wat tot rust te komen. 'De leerling mag nadien altijd terugkomen. Vaak wordt er op die manier resultaat geboekt. Vandenbroucke heeft time-out uitgebreid. Onder het bewind van Vandenbroucke heeft het onderwijs ook nooit gestaakt. Hij kan de dingen gemotiveerd en aanvaardbaar uitleggen. De mensen willen meegaan in zijn denkpiste. Pas op dat wil niet zeggen dat ik altijd volledig akkoord ben met hem.' Doorheen de jaren is het onderwijs natuurlijk heel wat veranderd. De dagen dat de lessen van buiten moesten worden afgerammeld liggen al lang achter ons. Er ligt nu ook veel nadruk op vaardigheden en competenties. 'Jongeren moeten met een basiscompetentie aan de slag kunnen in het bedrijfsleven. Ze moeten bijvoorbeeld flexibel kunnen omgaan met softwareprogramma's. Er moet een goed evenwicht zijn tussen vaardigheden en kennis.' Studies wijzen uit dat er in Vlaanderen een grote kloof is tussen de sterke en zwakke leerlingen. 'Bij ons is de ongekwalificeerde uitstroom nog vrij hoog. Maar er is ook veel veranderd de laatste jaren. Er zijn bijvoorbeeld anderstaligen met een taalachterstand.'

JEUGD IS OK
Elke generatie heeft de gewoonte om te klagen over de jeugd. Vandaag wordt er dus opnieuw geklaagd. Francine Van Hamme heeft ook daar een mening over. 'Men klaagt altijd over de jeugd, maar eigenlijk is de jeugd wel positief bezig. De meeste jongeren zijn geen probleemjongeren. Het zijn gezonde pubers die hun weg zoeken en vinden.!' Vrijdagmorgen waren alle leerlingen van de eerste graad present op de speelplaats van de middenschool. Speciaal voor de gelegenheid zongen ze 'Adieu Madame la Directrice'. De jongens hadden een zwarte strik en de meisjes hadden een witte bloem in het haar. Er werd ook nog een gedicht voorgedragen. 'Ik kreeg een doos met kaartjes van elke klas.' Nu het pensioen er is, plant Francine Van Hamme (57) eerst een sabbatperiode. 'Ik wil alles eerst eens bekijken en nadenken over waarvoor ik mij ga engageren? Ik zou graag nog lessen volgen bij het Davidsfonds en mijn Italiaans op peil stellen. Ik hou ook van reizen. Mijn lievelingslanden zijn Frankrijk en Italië.'(MW)