De N49, de expresweg tussen Antwerpen en de kust, is in de jaren ‘70 aangelegd als een weg met twee rijstroken per rijrichting, pechstroken en fietspaden. De weg is niet langer aangepast aan de noden van vandaag.

Daarom besliste de Vlaamse Overheid om deze weg om te bouwen tot een autosnelweg. Voor het lokale verkeer komen er parallelwegen en veilige fietsinfrastructuur. Tunnels of bruggen onder of boven de nieuwe snelweg verbinden woonkernen langs beide zijden van de N49. 
Het wegvak tussen Antwerpen en Zelzate is ondertussen al aangepast tot autosnelweg E34. Nu moet hetzelfde gebeuren met het wegvak tussen Zelzate en Westkapelle. Dat betekent ook een aantal belangrijke wijzigingen voor de N49 tussen Zelzate en Knokke.  
Vooral in de buurt van Lapscheure en Westkapelle worden momenteel grote werken uitgevoerd aan de Expresweg. Maar er zijn nog andere grote infrastructuurwerken op komst tussen Zelzate en Maldegem. 
Even opfrissen voor een kleine stand van zaken.

Waarom is de ombouw van de N49 nodig?
Het gemengde verkeer op de N49 (fietsers, landbouwverkeer, autoverkeer aan 90km/u) en de verschillende kruispunten (al dan niet met verkeerslichten) leiden vandaag tot onveilige situaties. Om de wegen veiliger en vlotter te maken, moet het lokale en doorgaande verkeer gescheiden worden. Voor het lokale verkeer bouwt AWV (Agentschap Wegen en Verkeer) onder meer parallelwegen langs de N49 en tunnels onder de N49. Er worden ook veilige fietspaden aangelegd en aparte fietstunnels. Alle kruispunten en rechtstreekse aansluitingen op de N49 moeten verdwijnen. De snelweg op- en afrijden kan in de toekomst aan het op- en afrittencomplex in Eeklo en Maldegem of aan het nieuwe op- en afrittencomplex in Westkapelle (Knokke), dat momenteel gebouwd wordt binnen het A11-project.
In Westkapelle krijgt de N49 krijgt zelfs een verlengstuk met de aanleg van de A11 tot in Zeebrugge. De bouw van het 12 km lange traject is gestart in 2014, en moet eind 2017 voltooid zijn. 

Van streefbeeldstudie naar conceptnota
Een streefbeeldstudie en milieueffectenrapport van 2004 vormen de basis voor de ombouw van de N49 tussen Zelzate en Westkapelle. Een extra mobiliteitsstudie in 2014 heeft het streefbeeld verbeterd. De grootste wijzigingen ten opzichte van het streefbeeld zijn de aanleg van bijkomende parallelwegen en de locatie van de tunnels. Alle krijtlijnen van de ombouw zijn gebundeld in een ‘conceptnota’ die door de aanpalende gemeentebesturen en de Vlaamse adviesinstanties is goedgekeurd. De conceptnota beschrijft de principes waar de nieuwe N49 aan moet voldoen. Er staat in waar er ventwegen, parallelwegen, bruggen of (fiets)tunnels komen, hoe de fietsers en het landbouwverkeer rijden of wat het snelheidsregime zal zijn op alle nieuwe wegen. Ook de noodzakelijke bochtaanpassing van de N49 in Maldegem en ter hoogte van het Schipdonk- en Leopoldkanaal is uitgewerkt.

Standpunt minister
Op vraag van Bart Dochy, Vlaams Parlementslid voor de CD&V, in maart 2015 aan minister Ben Weyts luidde het antwoord van de minister toen als volgt:
“Overeenkomstig het goedgekeurde streefbeeld van 2004 dienen alle gelijkvloerse kruisingen tussen Zelzate en Knokke te verdwijnen en komen er bruggen of tunnels in de plaats om de barrièrewerking van de N49 te verminderen. Dit houdt in dat er op het grondgebied van Assenede nog vier bruggen zullen worden gebouwd en dat er in Maldegen een brug of tunnel wordt aangelegd ter hoogte van de bestaande kruispunten (Celieplas, Noordstraat, Vakebuurtstraat en N498 of Passiedreef). Daarnaast wordt er op het grondgebied van Maldegem een tracéaanpassing van de autosnelweg doorgevoerd om de bestaande bocht groter en veiliger te maken en worden er nieuwe parallelwegen naast de N49 aangelegd voor de lokale ontsluiting en verbinding. Verder richting Damme wordt de brug over het Schipdonkkanaal vernieuwd en worden de bochten in het tracé geoptimaliseerd.”

Welke werken zijn (nog) nodig?
Om de N49 om te bouwen tot een snelweg en veilig lokaal verkeer te creëren, zijn volgende werken (nog) noodzakelijk:

In Assenede en Zelzate
Op het grondgebied van Assenede verdwijnen de 4 lichtengeregelde kruispunten. In de plaats komen bruggen over de N49 en worden de bestaande parallelwegen verbreed om het lokale verkeer en het openbaar vervoer op te vangen.
- Ter hoogte van de Stoepestraat komt een brug  en bouwt men een nieuwe verbindingsweg van de Stoepestraat tot de Kanaalstraat in Zelzate. Daar kan men via de verkeerswisselaar de N49 bereiken.
- Voor de nieuw geplande bedrijvenzone Assenede-Zelzate wordt nog naar een goede oplossing gezocht om een veilige en vlotte ontsluiting te garanderen.
- Ter hoogte van de Nieuwburgstraat, Oosthoek en Stroomstraat worden de huidige kruispunten vervangen door een brug over de N49.

In Kaprijke
In Kaprijke is een nieuw op- en afrittencomplex gepland. Omdat dit knooppunt niet in het oorspronkelijke streefbeeld van de N49 was opgenomen, moet hiervoor een bijkomende vergunningsprocedure gevolgd worden. Het planmilieueffectenrapport (planMER) is af en het RUP (ruimtelijk uitvoeringsplan) moet opgemaakt worden. Daarna kan het complex verder uitgewerkt worden.
 

In Balgerhoeke (Eeklo)
In Balgerhoeke (Eeklo) is AWV verleden jaar gestart met de bouw van een tunnel onder de N49 ter hoogte van de Sint-Laureinsesteenweg (verbrandingsoven). Deze tunnel zal in gebruik gaan in de loop van tweede helft 2017. Daarmee zal de ombouw van de N49 op het grondgebied van Eeklo voltooid zijn (op- en afritten naar R43, brug over de N49 voor de Peperstraat, fietsbrug Aalstgoed). 

In Maldegem verdwijnen de verkeerslichten en het kruispunt met Celieplas. Op die plaats wordt een tunnel voor lokaal verkeer gebouwd onder de N49. 

1. Op- en afrijden aan Aardenburgkalseide en de N44
Het knooppunt van de N49 met de N44 krijgt een extra lus om een keerbeweging mogelijk te maken. Dat is nodig omdat oprijden richting kust niet langer mogelijk zal zijn aan Aardenburgkalseide en Noordstraat.
Het kruispunt met verkeerslichten aan Aardenburgkalseide/Noordstraat verdwijnt. In de plaats komt:
een tunnel onder de N49 voor de noord-zuidbeweging.
een oprit naar de N49 richting Antwerpen. Wie naar de kust wil, moet ook deze oprit nemen en de keerbeweging maken aan de N44.
een afrit van de N49 vanuit Antwerpen. Ook wie vanuit Knokke komt, moet eerst de keerbeweging aan de N44 maken en daarna de afrit nemen.
een aansluiting met de parallelweg langs de N49 die loopt tot Westkapelle.

2. Fietstunnel onder N49 aan Vakebuurtstraat
en Butswervestraat
Het kruispunt met verkeerslichten aan de Vakebuurtstraat en de Butswervestraat verdwijnt. Beide straten worden doodlopend aan de N49, behalve voor fietsers. Voor hen komt er een fietstunnel onder de N49. De N49 op- of afrijden zal hier niet langer mogelijk zijn.

3. Tunnel onder N49 aan Koning Albertlaan
De aansluiting van de K. Albertlaan met de N49 verdwijnt. Ook de Passiedreef en de Vakebuurtstraat sluiten niet langer aan op de N49. In de plaats komt:
een tunnel onder de N49 in het verlengde van de K. Albertlaan. De noord-zuidbeweging blijft dus mogelijk. In de tunnel komt een veilig dubbelrichtingsfietspad. 
een rotonde ten noorden van de N49 (kant Bomberna) voor een vlotte uitwisseling tussen de K. Albertlaan en de nieuwe parallelweg.
een rotonde ten zuiden van de N49 die aansluit op de K. Albertlaan en op de nieuwe ventweg die naar de Passiedreef loopt.

4. Brug van parallelweg over Schipdonk-
en Leopoldkanaal
De brug van de N49 over het Schipdonk- en Leopoldkanaal wordt vernieuwd. Daarnaast komt een nieuwe brug voor de parallelweg. Onder beide bruggen komt langs beide zijden van het tweelingkanaal een nieuwe weg. De weg aan de zuidkant verbindt Zoetendale met de Brieversweg. De noordelijke trekweg is voor traag verkeer (fietsers en landbouwverkeer) bestemd.

Piet De Baets
Meer info over de ombouw van de N49 op
www.wegenenverkeer.be/ombouwN49