Men moet al minstens tiener geweest zijn in de jaren ’70 om zich de immense populariteit van de toenmalige zeezenders te kunnen herinneren. Radio Caroline, Veronica, Mi Amigo en Atlantis zijn enkele namen die velen nog steeds bekend in de oren klinken. Allemaal zonden ze uit vanop een schip dat vast geankerd lag een paar kilometer buiten de Noordzeekust in volle zee. Ze waren wettelijk verboden in hun eigen land waar de nationale radio’s een monopolie hadden, maar popmuziek links lieten liggen. Zeezenders zonden uit in neutraal zeegebied, buiten het bereik van justitie en politie. Ze waren immens populair bij de jeugd omdat ze dagelijks van 6 tot 23 uur alleen actuele hits, gemengd met een scheut reclame, uitzonden. Hun deejays werden nationale vedetten die in de weekends in discotheken en dancings ten lande gingen draaien. Maar zoals gezegd: deze zeezenders waren verboden. Toch bleek hun piratenreukje aanstekelig genoeg om miljoenen fans van de verboden vrucht te laten genieten. Gewaagd avontuur Terwijl de eerste piratenzenders nog initiatieven waren van durvers uit Engeland (Caroline) en Nederland (Veronica), zat beginnende platenproducer Adriaan van Landschoot in het weekend te dromen over een eigen radiostation vanuit internationale wateren. Op zijn dertigste was de zakenman al gefortuneerd dank zij zijn succesvolle boetieks ‘Carnaby’ en toerde als eerste in het Meetjesland rond met een witte Roll’s Royce. In Adegem bouwde hij een monumentale villa die alras de naam “Het Witte Huis” meekreeg. Als eerste Vlaming ging hij uiteindelijk het gewaagde piratenavontuur aan. Hij noemde zijn stoutmoedig en illegaal initiatief “Radio Atlantis’ naar een toenmalige hit van The Shadows, de begeleidersband van tieneridool Cliff Richard. Juridisch liet hij zich bijstaan door de toenmalige burgemeester en advocaat Georges De Muyt. Studio’s over de grens In een gehuurde villa in Oostburg, net over de Nederlandse grens, richtte Adriaan, de vader van huidig Maldegems schepen Jason, in 1973 radiostudio’s in, waar de programma’s een week van tevoren werden opgenomen. Met een beurtsysteem gingen enkele jonge deejays postvatten aan boord van het schip ‘Jeanine’, de naam van zijn echtgenote. Een tendersloep voerde een tweetal keer per dag programma’s, jingles, reclamebandjes, voedsel en aflossing aan. Het avontuur van Van Landschoot was maandenlang voorpaginanieuws in België en het pas gestarte Taptoe volgde schier wekelijks voor de lezers exclusief het laatste nieuws heet van de naald. Jaren later vertrouwde Adriaan ons toe: “Dank zij uw blad zijn mijn zender en ikzelf populair geworden in het Meetjesland”. Waarop ik antwoordde: “Dank zij Atlantis is mijn blad even snel definitief doorgebroken in de streek…” Win-win in heroïsche, bijna voorhistorische, jeugdjaren. Fanbrieven Op 15 juli 1973 gingen de eerste klanken in de ether. Op 259 m van de middengolf, van FM was nog geen sprake. Vlaanderen weet niet wat het hoort. Eindelijk een radiostation dat ook artiesten uit Vlaanderen promoot. Snel zitten 5 miljoen (!) luisteraars aan Atlantis gekluisterd en dagelijks worden 300 fanbrieven verwerkt. Later start ook Mi Amigo op, eveneens een Vlaamse zender, die echter zijn programma’s inblikt in het Spaanse Playa de Aro. Volle busreizen met fans kozen dit onbekende Noord-Spaanse kuststadje dra als reisbestemming. Maar zeezenders hadden af te rekenen met erge stormen en soms brak hierbij zelfs hun 9 meter hoge zendmast af. Hun programma’s vielen dan dikwijls ook plots uit. Justitie Inmiddels zit ook de Belgische justitie de piraten hardnekkig op de hielen en met een nieuwe wet viel op 31 augustus 1974 het doek voor Radio Atlantis en zijn collega’s. Ook Nederland ratificeerde de wet. Veronica werd vanaf dan een legaal tv-station aan land vanuit Hilversum. Veel later, in de jaren ’80, doken overal in Vlaanderen de kleinschalige vrije radio’s op. Ze waren aanvankelijk ook illegaal maar werden wettelijk vlug geregeld. Ze verloren op hun beurt daardoor een stuk van hun (piraten)status en verdwenen grotendeels. Later geeft Adriaan toe dat zijn Atlantis geen groot commercieel succes is geworden. De uitzendingen werden hoofdzakelijk gebruikt om eigen activiteiten publicitair te promoten. De tijd werkte in het nadeel. Atlantis kon het amper 1,5 jaar uithouden. Toch vonden duizenden fans dit een heerlijk station om naar te luisteren. Van alle zeezenders was Radio Atlantis ook voor ondergetekende een persoonlijke favoriet. Nu nog slechts een nostalgische herinnering… Piet De Baets