Violetta Van De Geuchte verdwijnt voor 20 jaar achter de tralies. De jury geloofde niks van het verhaal dat ze de ganse zwangerschap, de bevalling en de moord op haar baby op 29 maart 2005 was vergeten. Enkel haar blanco strafblad en haar gouden moederhart voor haar twee tienerzonen konden haar ten dele redden waardoor ze twintig jaar kreeg in plaats van levenslang.
Hoe kan een moeder haar kind vlak na de geboorte doodknijpen, dumpen in vijf vuilniszakken en 400m verder bij het huisvuil zetten? Het blijft een raadsel, maar dat is Violetta Van De Geuchte ook. Zelfs na een proces van meer dan een week, kan niemand een touw aan haar vast knopen. Violetta Van De Geuchte blijft een vat vol tegenstellingen. Intieme getuigen loofden haar als hulpvaardig, trouw en loyaal, maar uit andere verklaringen werd het beeld opgehangen van de slechte echtgenote, de bazige vrouw met haar eigen wil. Op haar werk, het ministerie van Buitenlandse zaken, prees men haar de hemel in met haar werk. Ze was verantwoordelijk voor het financieel beheer van de ambassades in onder meer Vatikaanstad, Pakistan, China, Australië en Malta. Thuis maakte ze er echter een potje van. Tientallen rekeningen, aanmaningen en brieven van deurwaarders en advocaten werden in 2007 bij een huiszoeking gevonden: tot in de kinderkamers toe. 126 brieven van deurwaarders, 64 van de KBC-bank, 34 van de belastingen en 8 van het OCMW. De tweede wagen was niet betaald, 25.000 euro schuld had het gezin nog aan de belastingen. Voor 95.000 euro aan leningen naast allerlei andere kosten. En een derde tegenstelling: niemand maar dan ook niemand betwistte dat ze een slechte moeder was voor haar twee kinderen. Als er al eens een negatief woord viel dan was het 'overbezorgd' of 'ze verwende haar kinderen wat teveel'. En toch is die moeder met het gouden kinderhart in staat geweest om een pasgeboren baby'tje dood te drukken en schijnbaar achteloos bij het huisvuil te zwieren.

 

Flette Cotelette
Om op de vraag te antwoorden, moeten we volgens haar advocaten, Nina en Piet Van Eeckhaut, terugkeren naar haar jeugd. Violetta komt uit een middenklassegezin: perfecte doorsnee in de tweede helft van vorige eeuw. De moeder is huisvrouw, vader werkt in de bouw en is in z'n vrije tijd een vinkenzetter. Samen hebben ze twee kinderen: een jongen en een meisje. Elke week wordt naar de mis gegaan en de opvoeding van de kinderen verloopt zoals het toen hoorde: streng maar rechtvaardig. Een warm nest voor Violetta, maar op school wordt ze al snel het middelpunt van spot. Ze is ouderwets gekleed en sterk aan de mollige kant. Al snel krijgt ze een bijnaam 'Dikke Flette' of zelfs 'Flette Cotelette'. Een van haar vroegere klasgenootjes getuigt zelfs: 'Naast Violetta zitten in de klas was eigenlijk een straf.' Het gevolg is dat Violetta vlucht in haar eigen wereld: letterlijk en figuurlijk. Ze trekt een muur op om zich heen en hoort schijnbaar de andere niet met haar spotten. Ze geeft hen ook zo weinig mogelijk de kans, want uitgaan deed ze nooit. Elk weekend stond ze behulpzaam achter de toog van SK Maldegem pintjes te tappen. Niemand die haar wat kon maken achter die tapkraan. Zo leert ze wel Dirk D'hooge kennen. Of ze hem ooit echt graag heeft gezien, lopen de versies uiteen. Maar Nina Van Eeckhaut vatte het cynisch maar waarheidsgetrouw samen: 'Met haar postuur en uiterlijk stonden de jongens niet in de wachtrij om haar te kunnen veroveren.'

De trein denderde richting afgrond
Het huwelijk, op 19 februari 1988, met Dirk D'hooge levert twee zonen op. Maar nog voordien krijgt volgens Violetta hun huwelijk al een eerste knauw. 'Op een dag stond een deurwaarder aan ons deur. Die eiste nog 2.500 euro van een vechtpartij waarvoor Dirk was veroordeeld.' De vechtpartij zou van voor het huwelijk dateren, maar Dirk had zijn vrouw er niks over gezegd, niet over het incident, niet over de veroordeling en niks over de nog te betalen schadevergoeding. Het was het begin van het einde van het huwelijk. Dirk vluchtte in zijn werk en Violetta stortte zich op de kinderen. Wanneer beide ouders elkaar toch zagen, kwam het steeds tot ruzies. En dat waren volgens de getuigen geen stevige discussies, maar ging het gepaard met roepen en tieren, slaan en vechten waarbij zelfs de kinderen meermaals in de klappen deelden. De ene sloot de ander op op het toilet tot die gekalmeerd was of sloot hem buiten, de andere keer ging één van beiden op de vlucht. Violetta: 'Ik reed dan met de kinderen altijd naar een parking in de buurt. (snikkend) We hadden daar op de duur zelfs ons vaste plekje.' Dirk op zijn beurt trok zich dan terug in zijn werkplaats of de zolder en zorgde altijd wel dat er een bak bier klaar stond. Het was ook de periode dat financieel de ganse toestand ontspoorde. 'Ik dacht dat ik de putten nog wel kon dichten, maar ik wou in de eerste plaats dat mijn kinderen niks tekort kwamen', legde Violetta de puinhoop uit. 'Ik kon niet verdragen dat ik gefaald had en ik kon er ook niet met Dirk over praten zonder dat het in een ruzie ontaardde. Dirk daarentegen meende tot op de dag van haar aanhouding van niks te weten. Hij moest het huis verkopen en staat onder schuldbemiddeling waardoor een groot deel van zijn loon wordt aangeslagen. 'Ik heb zo hard gewerkt dat ik eigenlijk al binnen moest zijn en twee huizen moest hebben, maar zie mij hier nu zitten!' zuchtte hij. 'En waar is al dat geld dan naar toe?' vroeg voorzitster De Tandt. 'Mag ik het zeggen? Naar die twee daar zeker!', klonk het schamper terwijl hij keek in de richting van Nina en Piet Van Eeckhaut, die onmiddellijk steigerde.
Toch waren er aanwijzingen dat Violetta de zaken niet naar behoren beredderde, want ook hij zag de deurwaarders passeren. Maar ook hij sloot de ogen en vluchtte in drank en werk. Piet Van Eeckhaut vatte het symbolisch samen: 'Ze zaten beiden op een trein die naar beneden denderde, maar geen van de twee wou eraf springen.'

19 dagen vakantie
In die uiterst weinig benijdenswaardige situatie, wordt plots Violetta -ze is dan al 41- weer zwanger. Het koppel slaapt al enkele jaren niet meer samen omdat vader Dirk in het bed van zijn zoon slaapt die op zijn beurt in het grote bed bij moeder is gekropen. Maar af en toe -tijdens de jaarlijkse reis en vrij van alle stress- groeit het echtpaar telkens weer even naar elkaar toe. 'Een naïeve opborreling', noemt Violetta de enkele vrijpartijen tijdens haar vakanties. Op een ervan, in Corfu in augustus 2004, raakt ze zwanger, ondanks het feit dat ze de pil nog neemt. Volgens Nina Van Eeckhaut voltrekt zich dan het scenario van de zwangerschapsonkenning. 'Het kon niet dat ze zwanger was, dus geloofde ze het ook niet!' Maar gerechtspsychiater Deberdt meende zelfs dat zoiets zelfs niet bestaat. Nina Van Eeckhaut wist niet wat ze hoorde. 'Ik heb eerbied voor zijn grijze haren, maar professor Deberdt kent er niks van.' Deberdt heeft inmiddels de kaap van de 80 overschreden, maar wordt nog geregeld geconsulteerd voor assisenzaken. Nina Van Eeckhaut was op zijn zachtst gezegd 'not amused' met zijn aanstelling.'Publicaties in Zwitserland, Frankrijk en in de rest van de wereld hebben aangetoond dat het fenomeen bestaat: maar professor Deberdt beweert hier doodleuk van niet!' Openbare aanklager Inge T'Hooft ontkende niet dat zoiets niet zou kunnen bestaan, maar in het geval van Van De Geuchte achtte ze zoiets onmogelijk. 'Welke trucjes en uitvluchten heeft ze niet allemaal uitgevonden om niet haar vingerafdrukken te moeten leveren?', stelde T'Hooft de retorische vraag. 'Ze verbrandde op een keer zelfs alle tien haar vingers ineens. Allemaal wel heel erg veel toeval voor iemand die zogezegd de zwangerschap en bevalling is vergeten.' Ook het feit dat ze in de periode van de bevalling 19dagen vakantie had genomen, uitzonderlijk lang voor haar, gaven ze zelfs op haar werk toe- vond 'T Hooft een bewijs dat ze de moord op de baby vooraf had beraamd. En Violetta zelf? Die bleef bij haar eerdere verklaring dat ze het volledig was vergeten, maar dankzij de psychologische begeleiding van de laatste maanden en weken, zag ze bepaalde beelden terug voor zich. 'Ik lag in de zetel te slapen en was al enkele dagen enorm geconstipeerd. Ik ging constant over en weer naar het toilet tot ik plots enorm moest drukken. Toen was er een plons, het toilet liep over met rood-bruine smurrie. Plots stond Dirk daar en die zei: 'Kruip maar terug in bed en probeer u op te frissen en wat te slapen. Ik zal alles wel opkuisen. Nooit heb ik de baby gezien, gehoord of zelfs maar aangeraakt!' Een versie van de feiten die zeer ongeloofwaardig overkwam. Velen vermoeden zelfs dat de vrouw niet in haar eigen huis is bevallen en zelfs hulp heeft gekregen van anderen. Ook Paul Standaert, psycholoog en oorspronkelijk afkomstig uit Waarschoot, is er met zijn collega's psychologen van overtuigd dat Violetta de juiste versie van de feiten wel weet, maar ze ze gewoonweg niet wil zeggen. Maar de waarheid? Nee, die kwam tijdens het proces nooit naar boven. 'Nog liever gaat ze de gevangenis in, dan haar eigen falen en schuld toe te geven', oordeelde T'Hooft. 'Het is niet te verzoenen met haar ideale 'ik' en dus blijft ze ontkennen.'

De mens, ach de mens
Piet Van Eeckhaut, nochtans zwaar gehandicapt aan het proces begonnen omdat hij bij een operatie aan de hals, tijdelijk zijn stem verloren zag, probeerde de jury te overtuigen van de menselijkheid van Violetta Van De Geuchte. 'Al van kindsbeen af werd ze gepest. Erbij willen horen, was haar enig doel. En de mens, ach de mens ... , het is van Louis Paul Boon denk ik, Verwerp haar niet, ze is een zwakke en eenzame vrouw. En dat ze haar kinderen overlaadde met dure kleren en geschenken?' Ikzelf kom uit een arbeidersgezin. Mijn vader werkte aan de spoorwegen, maar ik was de eerste in onze straat die aan de universiteit ging studeren. Ook toen keken de mensen mijn moeder scheef aan: 'Hij aan de universiteit? Hebt ge het niet wat te hoog in uwen bol gekregen?' kreeg mijn moeder dan te horen. Tegelijk maakte Van Eeckhauk senior ook van de testen van de gerechtspsychiaters brandhout. 'Ik heb nu zelf ook eens zo'n testje gedaan en ik kwam eruit als weinig intelligent en niet spraakvaardig!', merkt hij spottend op. Zijn dochter Nina ging op haar vaders elan door. 'Van alle mensen die hier al voor het assisenhof zijn verschenen, is zij toch een van de laatste waarvan je zou denken dat zij hier ooit zou staan, en dan nog voor dergelijke gruwelijke feiten! Ze deed alles voor haar kinderen, ze leefde voor haar kinderen! Maar dat pestgedrag in haar jeugd ... men noemt het wel eens de dood door duizend naalden: zo subtiel, maar o zo pijnlijk. Het veroorzaakt een gat in de ziel die zich nooit meer vult. Ze ziet hierdoor de dingen anders dan dat ze zijn, het is haar strategie om te overleven in deze wereld van roddels en achterklap.' Van Eeckhaut junior ging in haar vraag naar de vrijspraak niet voor de onweerstaanbare drang, maar nam een zijweggetje. 'Er is de morele schuld en de feitelijke schuld. Violetta heeft die dood nooit gewild en ze is er zelfs niet toe in staat. Feitelijk is ze schuldig, maar moreel heeft ze dit nooit gedaan!'

Toch schuldig
Voor de jury zich terugtrok om te oordelen over de schuldvragen, richtte Violetta haar nog een keer tot de jury. 'Ik speel geen toneelstuk. Het zit vanbinnen, maar het komt er moeilijk uit. Ik ben niet meer de vrouw die ik vroeger was. Het besef dat er een derde kind geweest is, is er pas sinds een paar maanden. Mijn kind zou er intussen vijf geweest zijn. Het zou voor mij makkelijker zijn, moest ik weten wat er gebeurd is. Mezelf kennende, zou ik dan zeker mijn verantwoordelijkheid nemen.' Maar het mocht niet baten. Na ruim 2,5 uur beraadslagen, oordeelde de jury dat Violetta Van De Geuchte weldegelijk schuldig is aan kindermoord en dat ze die moord zorgvuldig van tevoren heeft beraamd. Het motief voor de moord ligt volgens de jury voor de hand: in de familiale en financiële context was er in het gezin geen plaats voor een derde kind. De voorbedachtheid leidt de jury af uit het feit dat ze ten tijde van de bevalling drie weken vakantie nam. Volgens de 12 gezworenen een bewijs dat het niet ging om een plotse paniekreactie of een impulsieve wanhoopsdaad.'

20 jaar cel
Bij het bepalen van de strafmaat was de jury wat milder. Inge T'Hooft vroeg 22 jaar waar ze zelfs tot levenslang kon eisen, maar de jury liet dat zelfs zakken tot 20 jaar celstraf. Enerzijds vond men de feiten zonder meer gruwelijk: een weerloze baby om het leven brengen en tegelijk geen greintje spijt tonen door enerzijds haar amnesie te veinzen en anderzijds te proberen haar man mee in het bad te trekken. Maar de jury hield ook rekening met verzachtende omstandigheden: haar blanco strafblad, de moeilijke familiale situatie waarin ze verzeild was geraakt in 2005 en het feit dat ze een goede moeder is voor haar twee tienerzonen.

Het kind heeft een naam gekregen
Vlak voor de jury de strafmaat bepaalde, nam Violetta Van de Geuchte nog een allerlaatste maal het woord en zei elke straf te zullen aanvaarden. 'Maar het is niet zo dat ik geen spijt, wroeging of pijn heb. Het is ook niet omdat ik nog niet naar het kerkhof geweest ben, dat ik daarom niet goed besef wat hier gebeurd is. Voor mij is het geen onbekend kind meer. Het heeft een naam gekregen die ik zelf gekozen heb, maar die ik nog niet kan delen met anderen.' Ze smeekte de jury om mildheid, zodat ze snel naar haar overgebleven twee zonen zou kunnen terugkeren. In theorie kan dat na het uitzitten van een derde van haar straf. Dus mogelijks al binnen een zestal jaar.